Đối với người Việt Nam, sự hài hước của khỉ được mọi người hình thành nên câu ca dao truyền miệng một cách quen thuộc của giới bình dân.
“Tuổi Thân con khỉ lao chao
Nhảy qua nhảy lại té ào xuống mương”.
Hay
“Tuổi Thân con khỉ ăn bần
Chuyền qua chuyền lại té ùm xuống sông”.
Đó là hình ảnh con khỉ được dân gian hóa bằng những câu ca dao vui đùa hóm hỉnh.
Đặc biệt con khỉ trong dân gian còn được thể hiện qua một sản phẩm trưng bày, đó là hình ảnh ba con khỉ. Mỗi con thể hiện một phong cách: con thì bịt tai, con bịt mắt và con thì bịt miệng. Nó được làm bằng sành sứ hay đúc bằng đồng. Đó là một hình ảnh gợi cảm vừa mang tính giáo dục vừa mang tính triết lý sống trong cuôốc đời.
Người xưa có bài thơ rằng:
“Ăn ở sao cho trải sự đời
Vừa lòng cũng khó há rằng chơi
Nghe như chọc ruột tai làm điếc
Giận dẫu căm gan miệng mỉm cười”.
Đây là kinh nghiệm mà người xưa đã chắt góp nên bài học cho hậu thế. Dẫu không phải là một giải pháp tốt nhất, nhưng ít ra nó cũng giúp mọi người tập cho mình có thói quen nhẫn nhịn để giữ được thái độ hòa khí trong giao tiếp chuyện trò hoặc quan hệ công việc với người khác. Khi giận, chúng ta tuôn lời ra cho hả dạ hay nghe một câu nói trái tai liền gây mất hòa khí thì chẳng còn tình nghĩa. Trong giao tiếp, điều đó thật vô cùng tối kỵ vì nó chẳng lưu lại một sự tao nhã nào để gây ấn tượng tốt đẹp.
Vì vậy, hình ảnh con khỉ bịt tai, không có nghĩa là không nghe gì cả, nhưng nó cảnh báo rằng, chuyện đời chẳng phải là dễ nghe. Mọi người ai cũng muốn nói điều gì cho mình có lợi và hay dùng lời tọc mạch để đâm thọc người này, bêu xấu người kia, luôn nhìn sự sai quấy ở khắp mọi người. Cho nên bịt tai là không nghe những chuyện thị phi làm bận lòng mình, lại không khéo gây phiền hà đến người khác.
Con khỉ thứ hai là bịt mắt. Bịt mắt là để đừng nhìn đời bằng con mắt thiển cận hay thành kiến.
Khi thành kiến với ai thì chúng ta không thể nhìn đúng được sự thật về người đó, dẫn đến đánh giá sai vấn đề. Vì quá nhạy cảm với công việc của người khác mà mình không hài lòng, chúng ta vội chen miệng vào gây thêm phiền phức. Người đời từng nói “việc chưa xong chưa vội kết luận”. Cho nên chúng ta là người bàng quan đừng vội vã khi thấy một điều gì đó mà mình chưa xem xét kỹ càng, rồi lại tham gia tranh luận hơn thiệt là không đúng.
Hình ảnh con khỉ thứ ba là bịt miệng. Miệng là một cơ quan vô cùng quan trọng trong việc giao tế và thông tin. Nhờ có cái miệng mà chúng ta trao đổi hiểu biết cũng như mọi nhu cầu khác trong cuộc sống đời thường. Nhưng miệng cũng gây không ít phiền toái. Cổ ngôn nói rằng: “Họa tùng khẩu xuất, bệnh tùng khẩu nhập”. Như vậy, chẳng lẽ chúng ta không nói và một nhu cầu tất yếu là ăn mà cũng không ăn? Nhưng những lời răn ấy cần cho chúng ta suy nghĩ, để mỗi khi nói điều gì không đem họa đến cho mình và người, ăn những món nào không gây ảnh hưởng đến sức khỏe, bệnh tật.
Cho nên người đời hay nhắc nhở nhau: “Người ít nói không phải là người nói ít mà đừng nên nói những gì vô ích”.
Qua hình ảnh ba con khỉ, chúng ta còn thấy đây là một pháp tu thâm diệu của nhà Phật được trình bày trong kinh Lăng Nghiêm. Đó chính là pháp tu viên thông của chư vị Thánh đệ tử. Ngài A Na Luật tu pháp môn nhãn căn viên thông. Ông Kiều Phạm Ba Đề vì bị khẩu nghiệp nặng nề nên tu pháp môn nhất vị thanh tịnh tâm địa.
Tóm lại, khỉ là một loài động vật quen thuộc và cũng rất dễ gây thiện cảm với mọi người. Loài khỉ cũng đã từng đem lại cho chúng ta nụ cười sảng khoái.
Người mang tuổi khỉ đừng nghĩ năm Thân sẽ bị “lao chao” để “té nhào” như khỉ rồi ngần ngại trên con đường công danh sự nghiệp. Bởi vì loài khỉ hiền lành, sống rất thân thiện với mọi người, đem nụ cười hạnh phúc đến cho mọi người thì không lý do gì người không mang hạnh phúc lại cho nó.
No comments:
Post a Comment